Plüton gezegenine 9 senede yaklaştı

Plüton gezegenine en yakında mesafeye ulaşacak olan New Horizons tarihe damga vuracak kareler çekecek.

Plüton gezegenine 9 senede yaklaştı

Dünyanın en çok kullanılan arama motoru olan Google, bugün ana sayfa logosunu kaldırarak Plüton gezegeni için özel bir doodle yaptı. Google şirketi kendine göre önemli bulduğu günleri hatırlatmak için ana sayfadaki google logosunu 24 saatliğine kaldırarak yerine özel yaptıkları doodle’ları koymaktadır. 14 Temmuz 2015 gününin özel doodle’ı Plüton gezegeni oldu.

Neden Plüton gezegeni hatırlatıldığını milyonlarca kişi merak etmektedir.

9 yıl önce Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi NASA’nın uzaya gönderdiği New Horizons aracı Plüton gezegenine en yakın mesafeye ulaşacak. Bu yakınlaşma ile uzay aracının göndermeye başlayacağı veriler, bu gezegenin şu ana kadarki en net görüntüleri olacak.

PLÜTON NEDİR?

Plüton, formal adı 134340 Pluto, Güneş Sistemi’nde Eris’ten sonra bilinen en büyük cüce gezegen ve doğrudan Güneş’in etrafında dönen en büyük onuncu cisim. Önceleri gezegen olarak sınıflandırılmıştır. Plüton, birçok cismi barındıran Kuiper kuşağı’nın en belirgin üyelerinden biridir.

Plüton, diğer Kuiper kuşağı üyelerine benzer biçimde taş ve buzdan oluşmaktadır; ancak bu kuşaktaki gezegenlere nispeten oldukça küçüktür. Kütle ve hacim olarak Ay’dan bile daha küçüktür. Plüton, eksenindeki eksantrik (dış merkezli) eğim sayesinde Güneş’e Neptün’den daha yakındır.

Plüton, 1930’da keşfedildikten 2006’ya kadar, Güneş Sistemi’nin dokuzuncu gezegeni olarak değerlendirilmiştir. 70’li yıllardan sonra Güneş Sistemi’nin dışında bir cüce gezegen olan 2060 Chiron saptanana kadar küçük bir gezegen olarak düşünülen Plüton’u, gezegen olma statüsü tartışılmaya başlanmıştır. 20. yüzyılın sonları ve 21. yüzyılın başlarında, Güneş Sistemi’nin dışında Plüton’a benzeyen birçok cisim saptanmıştır.

Bunların en önemlisi 2005’te saptanan ve Plüton’dan yaklaşık \%27 daha büyük olan Eris olmuştur. 24 Ağustos 2006’da, Uluslararası Astronomi Birliği (IAU ya da UAB) Güneş Sistemi’nde bir gezegen olmanın koşullarını tanımlamıştır. Bu tanımlama sonrasında Plüton gezegenlikten çıkartılmış, Eris ve Ceres ile birlikte yeni bir küme olan “cüce gezegenler” sınıfına dahil edilmiştir.Böylece Plüton yeniden sınıflandırılmış, küçük gezegenler dizinine eklenmiş ve astronomik adı yani numarası 134340 olarak değiştirilmiştir.Plüton, bazı araştırmacılar tarafından hâlâ gezegen olarak onaylanmaktadır.

Plüton’un uydusu Charon, Plüton’un yarısı büyüklüğündedir ve bazı bilim insanlarınca ikili uzay sisteminde gösterilir, çünkü yörüngesi başka bir ağırlık merkezinin içinde yer almaz.IAU tarafından Plüton cüce gezegen sınıfına alınana dek geçen sürede, Charon, Plüton’un uydusu olarak kabul edilmiştir. Plüton’un bilinen iki küçük uydusu daha vardır, bunlar Nix ve Hydra’dır. Bu uydular 2005’te saptanmıştır.

PLÜTON’UN GEZEGENİNİN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ

Plüton’un yörünge hızı 4.666 km/sn ve kütlesi 1.305×10²² kg’dir. Yüzey sıcaklığı yaklaşık -238°’dir.Plüton’un yüzeyinin bu denli soğuk olmasının sonucunda; zaman zaman sahip olduğu ince atmosfer dahi buz tutar.

Plüton’un görsel parlaklık basamağı ortalama 15.1 olup, günberide bu rakam 13.65 olur.Plüton’u görüntülemek için yaklaşık 30 cm diyaframlı için teleskoplar kullanılır; çünkü açısal çapı yalnızca 0.11″‘dir. Bugün bile, gelişkin teleskopların Plüton’un yüzey ayrıntılarını tam anlamıyla sunduğu söylenemez.

Plüton’dan alınan ilk görseller, 1980’li yıllardan sonra gerçekleşmiştir. Plüton’un büyük bir uydusu olan Şaron’un keşfi, bu konudaki çalışmaların önünü açmıştır. Böylece Plüton-Şaron sistemindeki tutulmalar sırasında, ortalama parlaklığın değişimi gözlenerek, analizler yapılmıştır. Plüton’da parlak bir ışın noktası yayılımı, tutulma sonrası oluşan karanlıktan daha büyük bir ışın farkı doğurur. Bilgisayarlarla yapılan gözlem işlemlerinin birçoğunda, ışın haritaları yaratılır ve bu yöntem sayesinde değişen parlaklık değerleri takip edilebilir.

Günümüzde bilgisayar destekli uzay gözlemlerinin önemli bir bölümü, güncel olarak en yüksek görsel çözünürlük kalitesini sunan Hubble Uzay Teleskobu tarafından yapılmakta, bu sayede birçok ayrıntı önemli oranda görüntülenebilmektedir.Bu haritalar, Hubble’nin çektiği görsellerden en uygun piksellerin seçilip, karmaşık bilgisayar işlemleriyle uyarlanmasıyla oluşturulmuştur. Plüton’un yüzeyi 1994 ve 2003-4 yılları arasında değişime uğramış; kuzey kutup bölgesi aydınlanıp, güney kutup bölgesi kararmıştır. Bunun yanında, Plüton’daki kırmızılık derecesi 2000-2002 arasında önemli ölçüde artmıştır. Bu değişimlerin kaynağının -bir yılı 248 dünya yılına denk gelen bir cisimdeki- mevsimsel değişimlere bağlı olduğu düşünülmektedir. Plüton’un yörünge eğikliğinin ve yörüngesindeki dış merkezliliğin fazla oluşu; bu mevsimsel değişimin hızlanmasını sağlamıştır.

Plüton üzerinde yapılan çalışmalar, cisim yüzeyinin yaklaşık %98’ini karbon monoksit ve metanın da eklenmesiyle, nitrojen buzlarının oluşturduğunu ortaya koymuştur.Plüton’un Şaron’a bakan yüzeyi daha çok buz haline gelmiş metan içerirken; diğer yüzü daha çok nitrojen ve karbon monoksit buzlarıyla kaplıdır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Ptt kart